16. 8222 GRANICĄ LITWY I KORONY. Przez lasy miedzyńskie 8221 .

Stara Wieś Rez. Moczydło Lipki PKP Sadowne Węgr. Bez znaków, 22.5 km.

Czeka nas wędrówka przez okolice będące istną oazą spokoju. Na dystansie 10 km możemy nie spotkać żadnego człowieka, za to okazji do obcowania z naturą sam na sam nie zabraknie. Szlak ukazuje bardzo piękny fragment Lasów Miedzyńskich, wiedzie obok rezerwatu ptaków, w Starej Wsi zabytki architektury. Lipki i Stoczek to z kolei miejsca związane z pobytem znanych literatów: Marii Dąbrowskiej i Edwarda Szymańskiego. W pobliżu zgrupowanie jeziorek polodowcowych. Szlak przeznaczony dla turystów znających już najciekawsze zakątki Puszczy Kamienieckiej, chcących zwiedzić jej najbliższe otoczenie, doskonały dla rowerzystów. Na ogół średnio trudny orientacyjnie. Polecany wiosną i w niezbyt skwarne dni lata.

Wędrówkę można rozpocząć już w Wegrowie lub Liwie (patrz opisy) albo traktować szlak jako część wycieczki rowerowej z Łochowa przez Kamionnę, Paplin, Turną, Liw, Węgrów, Starą Wieś do Sadownego.

  0.0. Stara Wieś, przystanek PKS (relacja Łochów Węgrów). Wycieczkę można zaczynać już w Węgrowie, skąd dochodzimy łąkami wzdłuż Liwca. Idziemy w kierunku głównego wjazdu do pałacu, mijając kościół.

  Stara Wieś leży na pograniczu Obniżenia Węgrowskiego i Równiny Wołomińskiej, nad Liwcem. Wymieniona w dokumentach jako Jakimowicze w 1473 roku, później nosiła nazwę Krasnydwór (od XVI w. obecna nazwa). Miejscowość słynie z pięknego pałacu , zbudowanego w II poł. XVII w. dla ks. Bogusława Radziwiłła, częściowo wg projektu profesora arch. Bogusława Podczaszyńskiego. Jest to budowla dwupiętrowa w kształcie litery T, wzniesiona pierwotnie w stylu barokowym, a w XIX w. przekształcona w stylu romantycznego gotyku, przypominającego angielskie pałace. Zabytek stanowił siedzibę rodów Krasińskich, Ossolińskich, ks. Sergiusza Golicyna, Radziwiłłów (wlascicieli okolicznych dobr). W skład zespołu pałacowego wchodzą też oficyna, kordegarda, brama(zwieńczone krenelażem) i resztki fortyfikacji ziemnych, zaś ozdobą całości jest park krajobrazowy ze starymi drzewami i stawem ,   przechodzący w las. Z dawnej ziemnej FORTYFIKACJI bastionowej zachowały się tu ślady wielobocznego narysu wyznaczonego pozostałościami fosy oraz na zach. obrzeżu parku resztki długiej kurtyny i bastionu o zatartym narysie.
Teren należy obecnie do NBP, a przypadkowo dostający się w jego obręb turyści są zastraszani przez nieciekawą ochronę pogryzieniem przez rotweilery .

    Naprzeciw pałacu przyciąga wzrok oryginalna bryła neogotyckiego kościoła   z 1871r. z obrazem Michała Archanioła autorstwa Szymona Czechowicza. Właśnie tu zastosowano po raz pierwszy neogotyk w sztuce sakralnej. W pobliżu stał pierwszy w Polsce budynek Kasy Zapomogowo Pożyczkowej, założonej w 1779 r. Na cmentarzu grób powstańców 1863 r. i mogiła żołnierzy WP, poległych w 1939r.

  Po drugiej stronie Liwca (3 km, most na Liwcu rodem z filmu Indiana Jones- deski przerzucone po spalonych dźwigarach) we wsi Turna znajduje się nieco zdewastowany (przez Sowietów w 1944 i przez pracowników PGR) zespół pałacowy Popielów herbu Sulima otoczony starym parkiem z gazonem na podjeździe. Murowana oficyna pałacu Popielów z 2 poł. XIX w. wzniesiona została zapewne w 1 poł. XIX w wg wzorów renesansu francuskiego, później przebudowywana. Jest parterowa z mieszkalnym poddaszem, częściowo na piwnicach sklepionych kolebkowo. Posiada trzy ryzality, jej naroża są boniowane. Ryzalit środkowy kryty dachem namiotowym, z tarasem na trójprzelotowym portyku. W jego szczycie popiersie Matki Boskiej. Pod nim umieszczony był herb Sulima z datą 1886, skradziony ok. 1991 r. Dach dwuspadowy z naczółkami, pokryto niegdyś gontem. W sąsiednich Górkach Grubakach p. Czesława Rowicka z opłatków tworzy piękne wycinanki. Jest laureatką Nagrody im Oskara Kolberga, przyznaną przez Ministra Kultury i Sztuki w 2000 r. Między wsiami uroczysko leśne Turna.

    Od bramy   pałacowej gruntową drogą ku płn. wzdłuż parku i stawu. Po prawej widoczne lekkie wzniesienia skraju wysoczyzny. Przy krańcu terenu dworskiego w lewo i skrajem łąki równolegle do traktu. Ponownie w lewo drogą groblą zagłębiającą się w olsach, porastających dawne stawy. Dochodzimy do wydmy, gdzie prawą drogą chwilę do podnóża wału wydmowego, porośniętego ładnym borem sosnowym z dębami i grabami. Podnóżem w prawo, skrajem lasu liściastego. Zatoczywszy łuk docieramy do skrzyżowania piaszczystych dróg wiejskich (2.5 km).

Uciążliwą drogą ku płn. w kierunku zabudowań przez pola. Obok zagród trakt kieruje się na płn-zach przez borki.

4.0. Maciejów, kapliczka, bór ze świerkami. Podążamy stąd w prawo (na północ) przez las z orlicami i akacją. Mijamy zabudowania Kolonii Stara Wieś. Przy stodole zwraca uwagę dorodny dąb.

     Na skrzyżowaniu spotykamy znaki zielonego szlaku rowerowo-przechadzkowego z Huty Gruszczyno (3 km na zach., autobusy darbus   do Warszawy oraz pks Węgrów-Sadowne) do rez. Moczydło i jeziorek kałęczyńskich (3 km na prawo). Można iść za znakami do jeziorek, omijając rozpoczynający się   las, wydłuża to wariant zasadniczy o 2,5 km. W Hucie pomnik Piłsudskiego z 1928 r., drewniana chata z 1930 r.( nr 25) oraz pomnikowe sosny, lipa i akacja.

    Niebawem skrajem starodrzewia ze świerkami.

5.1. Skraj Lasów Miedzyńskich, tworzonych przez bory sosnowe i w mniejszym stopniu olsy i łęgi. Lasy są ostoją jeleni i łosi, a prestiżu dodają im gniazdujące tu żurawie i czarne bociany.   W dalszym ciągu traktem ku północy. W malowniczym lesie, zwanym Turzyniec domieszki akacji, trzmieliny, lip, grabów; kilka dębów o obwodzie 200 cm. W pewnym momencie szersza droga odchodzi łukiem do leśniczówki (polana, tablice nt. siedlisk roślinnych lasów miedzyńskich). My idziemy ciągle prosto (możemy też trzymać się zielonych znaków), mijamy podmokłe turzycowisko, poprzeczną linię z amboną i brzezinę. Pod koniec bór z tęgimi świerkami.

6.5. Rezerwat Moczydło (na wprost), poprzeczny gościniec, w prawo.

Moczydło rezerwat faunistyczny , utworzony w 1991 roku na pow. 58.08 ha w Lasach Miedzyńskich między Stoczkiem a Starą Wsią. Chroni śródleśne, zarastajace jeziorko, torfowisko wysokie i otaczające go drzewostany (130-letni bor sosnowy świeży, grądy, bór wilgotny i bagienny). Lęgi wyprowadzają tu perkozki, kaczki (krzyżówka, czernica, cyraneczka), kurki wodne, błotniaki stawowe, bródźce samotne. W wodzie żyją żaby wodne, ropuchy szare i zielone. Do rezerwatu zalatują żurawie, cyranki, rybitwy zwyczajne, muchołówki małe, pokrzywnice, pokrzewki jarzębate i in. Ogółem na 66 tu występujących 48 gatunków określa się w rezerwacie jako lęgowe, m.in. kurka wodna, czernica, potrzos, błotniak stawowy, bocian czarny, perkozem i brodziec samotny. Zwiedzanie tylko szlakiem ze względu na konieczność zapewnienia spokoju ptakom.