Porada lekarska z masażem

Do wydanej w 2009 roku biografii Koestler literacka i polityczna odyseja dwudziestowiecznego sceptyka Michael Scammell włączył parę artykułów publikowanych o Koestlerze od 1998 roku. Dał dzieło duże i rzetelne, przyznając się wielokrotnie, że mimo pytań zadanych licznym osobom, które mogłyby wiedzieć, wiele kwestii pozostaje niewyjaśnionych. Artur Koestler dokonał zręcznej sztuki ukrywając się i rozmywając ślady pisząc wiele o sobie, szczerze, ale nie w pełni, wybiórczo, tyle odkrywając co i zakrywając. Tak głośna postać, której głos podnosił się w każdej istotnej kwestii jego czasu, odszedł tak szokująco jak żył i zanikają jego wpływy. Żyd oddany w pewnym okresie tworzeniu żydowskiej Palestyny który przemilczał czego doznał z powodu antysemityzmu. Kolekcjoner przygód erotycznych i współautor podręczników seksu, nie potrafiący mówić o zawikłaniach seksualnych w swojej rodzinie. Dumny bard rodzinnej sagi tający i przekręcający prawie wszystkie jej istotne elementy. Słynny z działań i zaangażowania politycznego, a marzący o odegraniu w nauce roli porównywalnej z Galileuszem. Bardzo trudny typ. Książka nie mogła być cienka.

Przygotowanie Scammella do pisania widać nawet w jednozdaniowych opisach, którymi opatrzył cytowaną bibliografię. Trzeba naprawdę dobrze wiedzieć o czym się pisze, by móc sobie pozwolić na takie uwagi: Uboga jako biografia ale wyśmienita w kwestii syjonizmu Koestlera i jego postawy do żydowskiego pochodzenia, Powierzchowna i źle udokumentowana, Biografia Koestlera zrobiona nożyczkami i klejem dla francuskich czytelników, Artykuł rozdęty do wymiaru książki. Ocen oddających autorom wiele walorów też jest sporo.

Zamiast streszczać, zacytuję. Coś mi mówi, że wystarczy to za zachętę.

Po stronie matki przodkowie Koestlera byli bogaci, sławni i z cennymi koneksjami. Adele dorastała w luksusie, ładna, dowcipna, wśród zalotników wydawało się, że miała cały Wiedeń u swych stóp. [...] kształcona w niemieckim, francuskim i angielskim, przez pewien czas chodziła do akademii sztuk pięknych i nierzadko spotykała się przy obiedzie z ciotką Eleonorą, imponującą damą, która prowadziła słynną szkołę średnią dla młodych dam, znaną powszechnie jako Jeiteleum. Postępowa kobieta z feministycznymi instynktami, Eleanore nakłoniła swą napiętą siostrzenicę do poradzenia się u wybitnego młodego żydowskiego lekarza o nazwisku Zygmund Freud w sprawie kłopoczącego ją stale tiku.

Adele nie odniosła dobrego wrażenia. Freud masażował mi szyję i zadawał głupie pytania skarżyła się Koestlerowi prawie pięćdziesiąt lat później. Mówiłam ci, to był obrzydliwy typ. Powiedziała Kurtowi Eisslerowi, sekretarzowi Archiwów Zygmunda Freuda, że poszła do Freuda niechętnie (uważano człowieka za pół szalonego jeśli szedł do dr Freuda) i natychmiast znielubiła go, głównie z powodu jego czarnych bokobrodów. Powiedziała, że gdy masażował jej szyję, Freud zapytał czy miała ukochanego. Zszokowana, odmówiła odpowiedzi i oddaliła się tak szybko jak mogła. Zainteresowanie Freuda seksem było dziwaczne i skandaliczne i choć jej przyjaciółki nie mogły doczekać się relacji o tej wizycie, Adele twierdziła, że w jej otoczeniu nikt go nie traktował serio.